Skład celny i skład podatkowy to dwa pojęcia, które często są mylone, mimo że pełnią zupełnie różne funkcje w logistyce i rozliczeniach podatkowych. Dla importerów alkoholu właściwe wykorzystanie obu rozwiązań ma bezpośredni wpływ na płynność finansową, organizację odprawy celnej, moment zapłaty akcyzy i możliwość dalszej dystrybucji towaru.

Nieprawidłowe zastosowanie procedur może prowadzić do kosztownych błędów: przedwczesnego rozliczenia podatków, problemów z dokumentacją albo niewłaściwego magazynowania towaru akcyzowego.

W tym przewodniku wyjaśniamy:

  • czym różni się skład celny od składu podatkowego, 
  • kiedy stosuje się każde z tych rozwiązań, 
  • jak wygląda import alkoholu z Ukrainy i innych krajów spoza UE, 
  • oraz jakie znaczenie mają procedury celne i akcyzowe dla importerów alkoholu. 

Czym różni się skład celny od składu podatkowego?

Podstawowa różnica dotyczy statusu towaru.

Skład celny

Skład celny przeznaczony jest dla towarów niewspólnotowych, czyli takich, które:

  • zostały sprowadzone spoza Unii Europejskiej, 
  • nie zostały jeszcze dopuszczone do obrotu na rynku UE, 
  • pozostają pod dozorem celnym. 

Dotyczy to m.in. alkoholu importowanego z:

  • Ukrainy, 
  • USA, 
  • Gruzji, 
  • Chin, 
  • Wielkiej Brytanii, 
  • innych państw spoza UE. 

Skład podatkowy

Skład podatkowy dotyczy natomiast wyrobów akcyzowych objętych procedurą zawieszenia poboru akcyzy. W praktyce są to towary:

  • znajdujące się już w obrocie unijnym, 
  • ale nadal pozostające w określonym reżimie akcyzowym. 

Skład podatkowy pozwala odroczyć moment rozliczenia akcyzy do czasu wyprowadzenia towaru poza procedurę zawieszenia.

Kiedy stosuje się skład celny, a kiedy skład podatkowy?

Najprościej można to ująć tak:

  • jeżeli alkohol został sprowadzony spoza UE i nie przeszedł jeszcze odprawy celnej — zwykle wykorzystuje się skład celny lub inną właściwą procedurę celną, 
  • jeżeli towar jest już dopuszczony do obrotu w UE, ale importer chce korzystać z procedury zawieszenia poboru akcyzy — stosowany jest skład podatkowy. 

Tabela porównawcza — skład celny vs. skład podatkowy

CechaSkład celnySkład podatkowy
Status towaruTowar spoza UE przed dopuszczeniem do obrotuTowar objęty procedurą zawieszenia poboru akcyzy
CłoMożliwość odroczenia do momentu dopuszczenia do obrotuNie dotyczy
VAT importowyMożliwość odroczenia zgodnie z procedurą celnąNie dotyczy
AkcyzaZależna od zastosowanej procedury akcyzowejOdroczona w procedurze zawieszenia poboru akcyzy
ReeksportMożliwy bez dopuszczenia towaru do obrotu UEZasadniczo nie dotyczy
Operacje na towarzeMożliwe zgodnie z przepisami celnymiMożliwe zgodnie z przepisami akcyzowymi
Typowe operacjeEtykietowanie, banderolowanie, co-packingMagazynowanie i obrót w procedurze zawieszenia
Czas składowaniaCo do zasady bez sztywnego limitu proceduralnego*Zależny od procedury, rodzaju wyrobu i warunków magazynowania

*W praktyce czas przechowywania alkoholu ograniczają m.in. wymogi jakościowe, warunki magazynowania, odpowiedzialność operatora oraz charakter produktu spożywczego.

Import alkoholu z Ukrainy — jakie procedury obowiązują?

Ukraina nie należy do Unii Europejskiej, dlatego alkohol sprowadzany z Ukrainy traktowany jest jako import z kraju trzeciego.

W praktyce importer powinien:

  • zgłosić towar do właściwej procedury celnej, 
  • przygotować dokumentację importową, 
  • prawidłowo sklasyfikować towar według kodów CN, 
  • rozliczyć należności celne i podatkowe lub objąć towar odpowiednią procedurą odraczającą ich płatność. 

Import alkoholu może wiązać się również z obowiązkami wynikającymi z przepisów akcyzowych, sanitarnych i dotyczących oznakowania produktów.

DCFTA — preferencje celne UE–Ukraina

Import alkoholu z Ukrainy może korzystać z preferencji wynikających z umowy DCFTA pomiędzy UE i Ukrainą.

W praktyce oznacza to możliwość zastosowania:

  • obniżonych stawek celnych, 
  • albo zerowego cła, 

jeżeli importer posiada prawidłowy dowód pochodzenia towaru.

Najczęściej wykorzystywane dokumenty to:

  • świadectwo EUR.1, 
  • deklaracja pochodzenia sporządzona przez eksportera. 

Brak dokumentu pochodzenia oznacza konieczność zastosowania standardowych stawek celnych UE.

Dla importerów alkoholu oznacza to, że kwestie dokumentacji pochodzenia warto ustalić już na etapie negocjowania kontraktu z dostawcą.

Dokumenty wymagane przy imporcie alkoholu z Ukrainy

Standardowy zestaw dokumentów obejmuje zwykle:

  • fakturę handlową, 
  • dokumenty transportowe, 
  • zgłoszenie celne, 
  • dokumenty akcyzowe, 
  • dokumenty pochodzenia, 
  • ewentualne dokumenty jakościowe lub laboratoryjne. 

Zakres wymaganej dokumentacji może zależeć od:

  • rodzaju alkoholu, 
  • kraju pochodzenia, 
  • sposobu transportu, 
  • planowanej procedury celnej i akcyzowej. 

Jak działa odroczenie cła, VAT i akcyzy?

Towar umieszczony w składzie celnym pozostaje pod dozorem celnym do momentu:

  • dopuszczenia do obrotu, 
  • reeksportu, 
  • albo objęcia inną procedurą. 

W praktyce towary objęte odpowiednimi procedurami celnymi i akcyzowymi mogą korzystać z odroczenia należności celnych i podatkowych do momentu zakończenia właściwej procedury.

Dla importera oznacza to:

  • mniejsze zaangażowanie kapitału na etapie magazynowania, 
  • możliwość przygotowania dokumentacji, 
  • czas na banderolowanie, etykietowanie lub co-packing, 
  • większą elastyczność operacyjną. 

Reeksport ze składu celnego

Jedną z największych zalet składu celnego jest możliwość reeksportu towaru poza UE bez dopuszczania go do obrotu na rynku unijnym.

Przykładowo:

  • alkohol może zostać sprowadzony z Chin do Polski, 
  • czasowo przechowany w składzie celnym, 
  • a następnie wysłany do Brazylii lub innego kraju spoza UE. 

W takim modelu importer może uniknąć rozliczania części należności unijnych związanych z dopuszczeniem towaru do obrotu w UE.

Kiedy skład celny, a kiedy podatkowy — praktyczne przykłady

Przykład 1 — import whisky z Ukrainy

Importer sprowadza whisky z Ukrainy do Polski z przeznaczeniem na rynek krajowy.

W praktyce towar:

  • trafia do właściwej procedury celnej, 
  • może zostać skierowany do składu celnego, 
  • przechodzi odprawę, 
  • może zostać obanderolowany i oetykietowany, 
  • a następnie — zależnie od modelu operacyjnego — objęty procedurą zawieszenia poboru akcyzy w składzie podatkowym. 

Przykład 2 — dystrybutor działający w UE

Firma kupuje alkohol od polskiego producenta lub importera, który wcześniej przeprowadził odprawę celną.

Towar jest już w obrocie unijnym, więc skład celny zwykle nie jest potrzebny. Dystrybutor może jednak korzystać ze składu podatkowego w celu odroczenia momentu zapłaty akcyzy.

Skład celny i podatkowy XBS PRO-LOG

XBS PRO-LOG prowadzi skład celny i skład podatkowy w centrum logistycznym w Pruszkowie pod Warszawą.

Połączenie obu rodzajów składów w jednej lokalizacji pozwala:

  • ograniczyć transport między magazynami, 
  • uprościć operacje logistyczne, 
  • połączyć odprawę, banderolowanie i etykietowanie, 
  • skrócić czas przygotowania towaru do dystrybucji. 

W ramach jednej lokalizacji możliwe jest również:

  • magazynowanie, 
  • co-packing, 
  • nanoszenie znaków akcyzy, 
  • etykietowanie produktów na rynek polski, 
  • obsługa dokumentacji celnej i akcyzowej. 

FAQ — skład celny i podatkowy dla importerów alkoholu

Czy mogę przechowywać alkohol z Ukrainy w zwykłym magazynie?

Co do zasady alkohol sprowadzony spoza UE przed dopuszczeniem do obrotu powinien pozostawać pod właściwą procedurą celną lub dozorem celnym. Zwykły magazyn komercyjny nie zawsze będzie odpowiedni dla takiego modelu importu.

Czy skład celny zastępuje odprawę celną?

Nie. Skład celny nie zastępuje odprawy, lecz umożliwia przechowywanie towaru przed zakończeniem właściwej procedury celnej.

Czym różni się skład celny od magazynu czasowego składowania?

Magazyn czasowego składowania służy krótkotrwałemu przechowywaniu towarów przed objęciem ich właściwą procedurą celną. Skład celny umożliwia dłuższe przechowywanie towarów niewspólnotowych zgodnie z przepisami celnymi.

W praktyce czas magazynowania alkoholu ograniczają jednak również wymogi jakościowe, warunki przechowywania i odpowiedzialność operatora za bezpieczeństwo produktu.

Jak udokumentować pochodzenie alkoholu z Ukrainy?

Najczęściej stosuje się:

  • świadectwo EUR.1, 
  • deklarację pochodzenia eksportera. 

Dokument powinien zostać przedstawiony przy zgłoszeniu celnym, jeżeli importer chce skorzystać z preferencji wynikających z umowy UE–Ukraina.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani celnej. Model importu, magazynowania i rozliczeń zależy od rodzaju alkoholu, kraju pochodzenia, procedury celnej oraz statusu akcyzowego towaru.


Nasze usługi