System kaucyjny 2025 - Jak zmienia dystrybucję alkoholu i obsługę butelek zwrotnych

Od 1 października 2025 r. w Polsce funkcjonuje nowy system kaucyjny, wprowadzony ustawą o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2025 poz. 870). Celem reformy jest zwiększenie poziomu recyklingu i ograniczenie ilości odpadów trafiających na składowiska.

Na czym polega system kaucyjny?

Kaucja jest pobierana przy zakupie napoju w opakowaniu objętym systemem i widnieje na paragonie jako osobna pozycja (nieobjęta VAT). Zwrot następuje w dowolnym punkcie uczestniczącym w systemie – bez paragonu.

System obejmuje trzy typy opakowań:

• butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 l,
• butelki PET do 3 l,
• puszki aluminiowe do 1 l.

Zgodnie z załącznikiem nr 1a do ustawy, od 1 stycznia 2026 r. do systemu włączone zostaną wszystkie butelki szklane wielokrotnego użytku.

Objęte są napoje bezalkoholowe, piwo i napoje niskoalkoholowe.
Z systemu wyłączono natomiast opakowania jednorazowe, m.in. butelki po winie, wódce i mocniejszych alkoholach.

Które butelki po piwie są zwrotne?

Wszystkie butelki zwrotne muszą być oznaczone symbolem graficznym i napisem informującym o uczestnictwie w systemie kaucyjnym.
Oznaczenia te są określone w załączniku nr 4 ustawy i zawierają wysokość kaucji.
Standardowe butelki brązowe dużych browarów pozostają w obiegu, a produkty rzemieślnicze czy importowane – tylko wtedy, gdy spełniają wymagania operatora.

Nowe obowiązki dla uczestników systemu

Firmy objęte systemem kaucyjnym muszą:

• prowadzić ewidencję liczby wprowadzonych i odebranych opakowań,
• zapewnić osobną przestrzeń magazynową dla pustych butelek,
• segregować szkło, PET i aluminium,
• przekazywać opakowania do punktów zbiorczych operatora,
• raportować dane w systemie BDO (Baza Danych o Odpadach).

Transport pustych butelek zwrotnych nie jest traktowany jako przewóz odpadów, dopóki są one przeznaczone do ponownego użycia. Po utracie przydatności do napełnienia stają się odpadami opakowaniowymi i podlegają przepisom ustawy o odpadach (z 14 grudnia 2012 r.).

Wpływ reformy na logistykę alkoholu

System kaucyjny wymusza zmiany w całym łańcuchu logistycznym.
Firmy muszą wdrożyć nowe procesy:

• odbiór opakowań z punktów sprzedaży,
• automatyczne skanowanie kodów systemowych,
• raportowanie danych do operatora systemu i do BDO,
• planowanie tras zwrotu i reorganizację załadunków.

Rola firm logistycznych

Firmy logistyczne uczestniczące w transporcie i magazynowaniu pustych opakowań:

• muszą być wpisane do rejestru BDO, jeśli przewożą odpady opakowaniowe,
• nie podlegają temu obowiązkowi w przypadku opakowań zwrotnych,
• mają obowiązek zachowania segregacji i bezpieczeństwa transportu.

W praktyce operatorzy logistyczni tacy jak XBS PRO-LOG mogą przejąć od klientów ciężar obsługi ewidencyjnej i raportowej, zapewniając pełną zgodność z przepisami i wymogami operatorów systemu.

Nowe przepisy akcyzowe i kaucyjne w 2025 r. łączą dwa cele: ochronę środowiska i pełną kontrolę fiskalną.
Dla firm z sektora alkoholu i logistyki to nie tylko wyzwanie, ale i szansa – wdrożenie systemów zgodności, które zwiększają przejrzystość i bezpieczeństwo operacyjne.

XBS PRO-LOG pozostaje partnerem, który integruje logistykę, ewidencję i compliance – od pierwszej banderoli po ostatnią butelkę zwrotną.